Hoe maak je teksten korter?

Lezers kun je vasthouden als je niet te lange teksten schrijft. Maar soms heb je iets te vertellen wat meer tekst nodig heeft. Hoe pak je dat aan? Net zoals je een olifant eet: in kleine hapjes! Hieronder vijf methodes om je langere tekst te structureren zodat het niet te lang wordt en toch alles bevat.te lang

1 Methodes uit de vorige eeuw

Bij KPN gebruikten ze toen ik er consultant was eind jaren ‘90 een Powerpoint om de tekst in grote lijnen op te zetten. Hanteer dan wel de vuistregel 7×7, oftewel: niet meer dan zeven woorden per regel en niet meer dan zeven regels per sheet. Gebruik veel bulletpoints of opsomtekens, zoals Word het noemt. Het rapport bij KPN bestond uit A4’tjes met bovenin de Powerpointpresentatie, die meteen ook als presentatie werd gebruikt, en onderin de notities, die je in Powerpoint kunt toevoegen. Voor de vluchtige lezer (lees: de managers) was het voldoende om door de dia’s te bladeren en voor de meer geïnteresseerde lezer (lees: de professionals) was het gemakkelijk het onderwerp van hun interesse te vinden. Powerpoints hebben misschien afgedaan als de meest verleidelijke vorm van presentaties, deze vorm van rapporteren bevalt mij nog steeds.

2 Methodes van nu

Net als een uitgebreide maaltijd, deel je je verhaal dat te lang is om in één keer te vertellen, op in gangen. Een gang bestaat uit verschillende onderdelen, zoals een bedje van sla, daarop de geitenkaas en eroverheen de saus. Als dat nog te groot is om in één keer in je mond te stoppen, deel je het op in kleine hapjes. Als het heel veel is, kun je het structureren met een mindmap. Teken daarvoor op een groot vel papier in het midden een cirkel en schrijf daarin het hoofdonderwerp. Dit is de stam van de boom die je van bovenaf bekijkt. Voor elk subonderwerp maak je een lijn als een tak en voor een subsubonderwerp maak je dunnere takken.

3 Maak een verhaal

Gebruik Aristoteles, Arie voor vrienden. Als je er een verhaal van maakt, creëer je een spanningslijn, waardoor het rapport leest als een detective. Zorg dat elk artikel de opbouw van Arie heeft. Zo kun je ook aan het eind van elk artikel een cliffhanger plaatsen, zodat je lezer al uitkijkt naar je volgende artikel!

4 Verwijder alles wat het zwaar maakt

Op de lagere school leerde ik opstellen schrijven. Hoe langer hoe beter, dacht ik toen. Met omslachtige zinnen kon je heel wat pagina’s vullen. Niet alleen ambtenaren kunnen heel omslachtig schrijven; veel mensen die mondeling heel goed een verhaal kunnen vertellen, gaan in schrift ineens ingewikkeld doen. Gebruik geen spreektaal, maar schrijf wel eenvoudig. Vermijd dure woorden, schrijf actief, vermijd voorzetselconstructies, schrap elke zin en elk woord dat niet direct bijdraagt aan je boodschap. Veel teksten die ik ter redactie krijg aangeboden kan ik halveren in het aantal woorden.

5 Maak het langer

Als je dan je complete boodschap zo ver hebt opgedeeld, worden de onderdelen weer lekker kort. Maar het moet ook leuk blijven om het te lezen. Je kunt je lezer namelijk niet dwingen, maar wel verleiden.

Voorbeelden en metaforen maken je verhaal aantrekkelijk. Zelfs de meest saaie opsomming van cijfers is terug te brengen naar de menselijke maat, door de cijfers te vergelijken met wat we begrijpen. Een grote som geld is zoveel maal een modaal salaris, een grote afmeting is zoveel voetbalvelden en een heel klein deeltje kun je vergelijken met de dikte van een haar.

Verfijnen, marineren en redigeren

De hoofdstukken zijn weer uit te splitsen in paragrafen en de paragrafen in alinea’s. Als je het het hele verhaal hebt geschreven, laat je het nog een weekje marineren (grotere stukken moeten langer marineren, je hoeft geen keukenprins te zijn om dat te begrijpen) en leest het nog eens streng na: Dekt elk kopje de lading? Is de structuur nog logisch? Blijf je op het pad van je redenatie? Mooi, dan heb je de basis te pakken en is de loop van je redenering in elk geval duidelijk. Je maaltijd is goed te verteren, nu hooguit nog wat kruiden toevoegen…

Wat is jouw recept? Ik lees het graag in het reactieveld hieronder.

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Blogbijbel gebruikt cookies om de site goed te laten functioneren. Klik voor akkoord. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website staan op 'toestaan cookies' om je de beste surfervaring te geven. Ik verzamel anonieme gegevens met Google Analytics om te zien hoe mijn website functioneert en welke blogartikelen populair zijn. Ik volg je niet persoonlijk. Mijn privacyverklaring staat onder Contact: https://www.blogbijbel.nl/contact-met-de-blogbijbel/ Als je deze website blijft gebruiken zonder het wijzigen van je cookie-instellingen of je klikt op 'Akkoord' hieronder, ga je akkoord met deze instellingen.

Sluiten